The New Motion

De experts zijn er wel uit: we hebben een slim energienetwerk nodig, zodat we de vraag naar energie beter kunnen afstemmen met het aanbod en de beschikbare capaciteit in het energienetwerk. Maar, wanneer komt dit slimme netwerk er, en wie gaat het betalen? De elektrische auto zou wel eens een belangrijke factor kunnen zijn in het versnellen en betaalbaar maken van een slim energienetwerk.

 

Smart energy workshop

Ik ben pas bij de ‘smart energy workshop’ geweest in Berlijn. Het onderwerp van de workshop was het intelligente energienetwerk en bracht experts uit de VS en Europa bij elkaar om het onderwerp eens goed uit te diepen. De boodschap die ik er bracht is dat de elektrische auto wel eens een belangrijke drijvende kracht kan gaan worden achter de ontwikkeling van een intelligent energienetwerk.

Slim prijzen voor optimaal gebruik van het netwerk

Een intelligent energienetwerk is een netwerk waar je niet alleen stroom afneemt of teruglevert, maar waarbij je het wel of niet afnemen of terugleveren van stroom laat afhangen van de prijs die je ervoor betaalt of krijgt. Dat hangt weer af van het energieverbruik van mensen en bedrijven om je heen, het aanbod en van de capaciteit die er is in het netwerk. Als het elektriciteitsnetwerk het allemaal nog maar net aankan, zou je ook meer moeten betalen wanneer je stroom gebruikt dan wanneer je stroom afneemt wanneer de energiebedrijven niet weten wat ze met hun stroom aanmoeten en tegelijkertijd de netwerkbedrijven nog voldoende capaciteit hebben.

In een normale markt (zijn die er?) bepalen vraag en aanbod de prijs. Bij energie-infrastructuur en –opwekking is dat een stuk lastiger. Het aanbod verander je niet zomaar. Het kost veel tijd een energiecentrale aan/uit te schakelen, en ook extra kabels leg je niet zomaar aan. Wat je wel kan doen, is de vraag meer spreiden. Voor veel apparaten maakt het niet zoveel wanneer ze draaien, als het maar met regelmaat gebeurt. Denk bijvoorbeeld aan je (af)wasmachine, maar ook aan de koelkast en vrieskist. Zolang de (af)was maar eens per dag gebeurt en je koelkast en vrieskist onder een bepaalde temperatuur blijven, ben jij tevreden. Als je deze apparaten slim aan- en uitschakelt, kun je pieken en dalen in de energievraag vermijden. Hierdoor maak je veel beter gebruik van je netwerk. Het zou zonde van het geld zijn om je netwerk te dimensioneren op dat ene uurtje dat er maximaal gebruik van gemaakt wordt. De rest van de tijd heb je dan namelijk (dure) overcapaciteit.

Een kilometerheffing voor elektronen

Er waren plannen om slim prijzen ook op de weg toe te passen: de kilometerheffing. Ook voor wegen geldt namelijk dat je ze niet zomaar even aanlegt als de vraag toeneemt. Dat is wel jaren het beleid geweest, maar zonder al te veel resultaat. We staan nog steeds in de file. Je kunt je ook afvragen of een 12-baans weg, die twee keer per dag een uurtje volledig benut wordt, een zinnige besteding van geld is. Experts zijn er inmiddels wel uit dat het slimmer is om mensen te laten betalen voor het gebruik van wegen. Als je de weg op moet/wil wanneer miljoenen anderen dat ook willen, dan betaal je meer dan wanneer je midden in de nacht de weg op gaat. Hierdoor kan je de vraag sturen en hoef je geen – of in ieder geval minder – nieuwe wegen aan te leggen.

Maar laten we hopen dat de parallel met de kilometerheffing hier stopt! Na bijna een decennia politiek bakkeleien, is er nog weinig gebeurd op dit vlak.

Wie pakt de rekening?

Een groot obstakel bij de introductie van een slim energienetwerk is, zoals altijd, de kosten die ermee gemoeid zijn. Een slimme meter kost geld. Ook een apparaatje waarmee je een koelkast slim kunt koelen, kost geld. Daarnaast zullen netwerkbedrijven je slimme meter en koelkast moeten voorzien van de juiste informatie zodat die apparaten (of jijzelf) een goede keuze kunnen maken. Dat doen ze nu nog niet. Die slimme meter en dat apparaatje in je koelkast wil je misschien nog wel betalen, maar dan alleen als je er wat aan hebt. Dus, alleen als het netwerkbedrijf de benodigde informatie doorgeeft. Zij gaan daarin pas investeren als er klanten zijn die slimme meters hebben en apparaatjes in koelkasten. Et voila: weer een mooie kip-ei situatie!

De elektrische auto kan de patstelling doorbreken om een aantal redenen. De eerste: wanneer je thuis de auto gaat opladen, kun je tegen grenzen aanlopen van wat je elektriciteitsaansluiting maximaal kan hebben. Dit speelt vooral als je op 32 ampère wilt laden, maar ook al wanneer je op 16 ampère laadt en bijvoorbeeld elektrisch kookt. Een optie is om je aansluiting te verzwaren, maar dat kost naast een paar honderd euro voor de werkzaamheden ook al gauw ruim vijfhonderd euro per jaar extra aan ‘transportafhankelijk tarief’; je betaalt jaarlijks meer voor de grotere capaciteit die het netwerkbedrijf je beschikbaar stelt. Daar gaat je voordeel van je elektrische auto! Een andere optie is om slim te laden, dus alleen wanneer je voldoende capaciteit overhebt. Er zijn apparaten die dat kunnen meten en de aansluiting waaraan de auto staat aan/uit te schakelen. Zo klappen je zekeringen er niet uit en hoef je je aansluiting niet te verzwaren. Je bespaart dan al gauw vijfhonderd euro per jaar. In feite creëer je hiermee een intelligente energie-infrastructuur in huis.

Een tweede reden is dat je met het slim sturen van het laadproces ervoor kunt zorgen dat je optimaal gebruik maakt van het verschil in prijs tussen dag en nachtstroom.

En tot slot, wanneer je je een auto all-in least, dan wil je dat de elektriciteitskosten gemonitord worden en doorbelast aan de leasemaatschappij of werkgever. Als je vooral thuis laadt, dan kan het zomaar gaan om een verdubbeling van je energieverbruik. Een slimme meter die gegevens online door kan sturen en die bijhoudt hoeveel je auto afneemt (eventueel met identificatie van je auto, zodat je buurman niet op kosten van je leasemaatschappij/werkgever kan laden), biedt dan uitkomst.

Er komt nog veel meer…

Kortom: als je elektrisch gaat rijden, is een slim energienetwerk al gauw de moeite waard. En dit is nog maar het begin. Als netwerkbedrijven vervolgens prijsinformatie gaan doorgeven aan jouw kastje dat het laden van je auto kan starten/stoppen, dan kan daar tijdens het laden rekening mee gehouden worden. Jij bepaalt dat de auto ’s ochtends vol moet zijn en het kastje in je meterkast zorgt ervoor dat er geladen wordt wanneer dat kan en goedkoop is.

Heb je nu zelf zonnepanelen, of koop je elders je zonne-energie, dan kunnen we met het slimme netwerk er ook voor zorgen dat de elektriciteit die je auto gebruikt virtueel gekoppeld wordt met je zelf geproduceerde zonne-energie of de zonne-energie die je elders koopt. Je rijdt dan aantoonbaar bijna volledig CO2 neutraal! Wat ook mogelijk wordt, is dat aanbieders van zonne-energie hun stroom gaan verkopen aan mensen die elektrisch rijden. Hier zitten nog wat juridische haken en ogen aan vast, maar technisch is het mogelijk en met de komst van de elektrische auto is komt dit sneller binnen bereik dan menigeen doet vermoeden.

Tags: laden, techniek